GOTW
thiet-ke-noi-thatthiet-ke-do-hoalam-phim-quang-cao

Chữ Design từ đâu ra? Nghĩa là gì?

16/04/2021 Admin1

Danh từ design có xuất xứ từ chữ disegno của tiếng Latinh, có từ thời Phục hưng, có nghĩa là phác thảo, thuật vẽ, thiết kế, bản vẽ và là cơ sở của mọi nghệ thuật thị giác, công việc của sự sáng tạo. Thời đó thuật ngữ này thường ám chỉ công việc sáng tạo của các họa sĩ vẽ tranh, tạc tượng v.v. và hơn nữa đó vẫn chưa phải là một nghề chuyên nghiệp hoàn toàn (full-time professional) mà gắn kết như một thuộc tính của họa sĩ, nhà điêu khắc hay các nghệ nhân.

thiet ke 1
Họa sĩ thời Phục hưng – 1531

Theo dòng lịch sử thì trong tiếng Hy Lạp cổ có khái niệm “Techne” được bao hàm các ngành nghề nghệ thuật thủ công, tạo ra sản phẩm làm đẹp và thực dụng. Sản phẩm đó ra đời đều do tác giả sử dụng các công cụ thô sơ, chế tạo đơn chiếc. Họ vừa là người sáng tác vừa là người thiết kế cũng là người thợ đa năng thể hiện, tự mình tạo ra sản phẩm gọi là nghệ nhân, vừa thầy vừa thợ. Khi chủ nghĩa tư bản phat triển, hàng hoá tràn ngập thị trường nhờ các phương tiện kỹ thuật máy móc, công cụ, sản xuất dây chuyền. Hàng loạt sản phẩm ra đời đáp ứng nhu cầu tiêu thụ mạnh.. Lúc này Techne tách biệt thành 2 hướng Kỹ thuật (Tschnik) và nghệ thuật (Kunst- tiếng đức).

Tại Anh, vào thế kỉ 16, khái niệm này đã mở rộng hơn như là “lập trình một cái gì đó để thực hiện”, “thực hiện phác thảo một bản vẽ đầu tiên cho một tác phẩm nghệ thuật” hoặc “phác thảo của một sản phẩm mỹ nghệ”. Design là phác thảo, thiết kế, chế mẫu và lập kế hoạch cho sản phẩm công nghiệp. Với quá trình công nghiệp hóa cũng là quá trình hình thành lịch sử design và bắt đầu vào khoảng giữa thế kỉ 19.

Nhờ phát triển kỹ thuật công nghệ mà hàng hoá sản xuất ra nhiều nơi cần tiêu thụ, nên sự cạnh tranh thị trường của chủ nghĩa tư bản ngày càng trở nên quyết liệt. Hội chợ thương mại thế giới đầu tiên ở London 1851 mở ra thời kỳ mới về hàng hoá. Sau đó ở Munchen (Đức) 1854, Viên (áo) 1873, Philadenphia 1876, chicago (Mỹ) 1884, Paris 1989 với máy móc tinh xảo phản ánh tiến bộ vượt bậc của KHKT. Vấn đề cốt yếu sống còn là thị trường tiêu thụ, nên một số nước đua nhau xâm chiếm các nước chậm tiến từ châu Á, Phi, Mỹ la tinh làm thuộc địa, khai thác nguyên liệu bóc lột nhân công rẻ mạt tại chỗ và biến nơi này thành thị trường tiêu thụ hàng hoá của họ và đã trở nên giàu có nhanh chóng. Một số nước khác công nghiệp phát trển mạnh mẽ nhưng không có thị trường tiêu thụ, khủng hoảng kinh tế, nên gây ra thế chiến thứ 1 (1914-198) và thế chiến thứ 2 (1939-1945) tranh giành thuộc địa, đòi chia lại thị trường thế giới. Nhưng rốt cục hao người tốn của mà không xoay chuyển được thị trường thế giới. Bằng chiến tranh đổ máu không sao đạt được mục đích. Vì thế người ta nghĩ ra cách sản xuất hàng hoá chất lượng cao, đẹp hơn, tiện lợi hơn, hữu hiệu hơn, sẽ bán chạy hơn và chiếm thị trường hữu hiệu hơn. Thiếu mỹ thuật hàng hoá không ai mua, chính vì thế mỹ thuật và kỹ thuật lại hội ngộ với nhau, nhưng không trở lại danh từ Techne ban đầu mà Gestaltung ở Đức.
Gestaltung có 20 nghĩa nói trên, trang trí, làm đẹp, tổ chức cải tiến…….

thiet ke 2
Thiết kế nội thất trong trường ĐH Bauhaus

Khái niệm Gestaltung sinh ra ở trường ĐH Bauhaus, cơ sở đào tạo nghệ thuật thực dụng đầu tiên trên thế giới ở Waimar (đông Đức 1919), nơi “biến nghệ thuật quán rượu thành nghệ thuật ở phân xưởng”. (nói các nghệ sỹ thường ngồi ở quán rượu là các học sỹ hội hoạ trở thành các nghệ sỹ sáng tác các sản phẩm thực dụng). Năm 1925 trường này chuyển về Dessau, khái niệm Gestaltung mới rõ nét. Khu trường ở đây được xây dựng theo khối hình hộp, được liên hợp quốc ghi vào sách các di sản văn hoá thế giới 1996, vì nó mở ra khuynh hướng nghệ thuật thực dụng “dấu ấn công năng chủ nghĩa” đầu tiên trên thế giới. Lịch sử cay đắng, thầy trò trường này bị bọn phát xít truy nã, trường dời về Berlin và bị đóng cửa năm 1933, vì có nhiều tư tưởng cách mạng, hiệu trưởng là đảng viên cộng sản. Nhiều thầy trò chạy sang Liên Xô, Mỹ, Anh, Mexico…Năm 1937 Laszio Moholy-Nagy, một thầy giáo của Bauhaus cũ thành lập “New Bauhaus” ở Chicago và năm 1938 gọi là trường Design. Từ đó khái niệm Design được sử dụng rộng rãi ở các nước phương tây, trừ CHDC ĐỨC. Từ cuối những năm 50 của thế kỉ XX, các nước XHCN cũ sử dụng khái niệm Mĩ thuật công nghiệp dịch nó từ tiếng Nga, danh từ Design không được phổ biến, nên ít ai biết đến nó. Nhưng từ này không đủ nghĩa, nên ngày nay nhiều nước lại chuyển sang dùng Design

Sản phẩm đạt chất lượng thẩm mỹ, kỹ thuật, còn đòi hỏi tiện nghi tiện lợi, gây hấp dẫn người tiêu dùng, máy móc phải phù hợp với tầm vóc, thể lực, tâm sinh lý lao động, nên Ergonomic có vai trò quan trọng kết hợp mỹ thuật , kỹ thuật tạo ra giá trị design.

Sau thế chiến thứ 2 các nước thắng trận và bại trận đều mất thị trường vì phong trào giải phóng dân tộc làm tan rã hệ thống thuộc địa, thị trường bị mất luôn, nên chủ nghĩa tư bản tận dụng tối đa lợi thế vũ khí Design sản xuất hàng hoá đẹp, tiện nghi, tiện lợi đạt tiến bộ KHKT để xâm chiếm thị trường hợp pháp, không đổ máu mà thu lợi cao, cho nên họ nỗ lực đào tạo đội ngũ Design để cải tiến hàng hoá, công cụ lao động, máy móc đạt chất lượng thẩm mỹ và khoa học kỹ thuật cao. Vì vậy các trường Desin phát triển mạnh mẽ. Năm 1964 ở Mỹ có 45 cơ sở, ở Nhật có 14, Tây Đức trên 10 cơ sở đào tạo Design.

Ngày nay có sự đầu tư lớn cho Design, các trường Design có ở nhiều nơi. Ở Mỹ có 200 cơ sở đào tạo Design, các trường Design ở Tây Đức sát nhập vào các đại học tổng hợp kỹ thuật, trở thành các khoa mạnh về khoa học nghệ thuật với trang thiết bị hiện đại.

thiet ke 3
Một poster mang tính biểu tượng về nữ quyền,
thể hiện người phụ nữ có thể đảm đương các
công việc vốn chỉ dành cho đàn ông

Nhận thức muộn màng vai trò và tầm quan trọng của Design trong phát triển kinh tế, công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nên đến năm 1964 các nước XHCN mới tổ chức hội nghị Design đầu tiên ở Tbikissi, thủ đô của Grusia, đẩy mạnh đào tạo Design để cạnh tranh với tư bản chủ nghĩa về kinh tế. Nhưng vì nền kinh tế các nước XHCN hoạch toán quan liêu bao cấp trì trệ, thiếu năng động, năng xuất lao động thấp, đầu tư cho Design yếu kém, máy móc khổng lồ, hàng hoá xấu không thể cạnh tranh, thị trường tiêu thụ hạn hẹp, không sao đuổi kịp các nước tư bản. Ngày nay các nước XHCN cũng chuyển sang nền kinh tế thị trường, tự do cạnh tranh, nên đòi hỏi kiến thức Design để công nghiệp hoá, sản xuất hàng hóa đẹp, đạt tiến bộ khoa học kỹ thuật, đổi mới công nghệ, đảm bảo chất lượng cao. Đó là con đường các nước tư bản đã chọn và đạt tiến bộ vượt bậc.

Cụm từ design ở Việt Nam có nghĩa là “mỹ thuật công nghiệp”, “thiết kế tạo dáng công nghiệp” hay “mỹ thuật ứng dụng”. Thuật ngữ này mới du nhập vào Việt Nam trong thập niên 1960, bắt nguồn từ Industrielle Formgestaltungtrong tiếng Đức khi các giáo sư trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Halle (Die Hochschule für Industrielle Formgestaltung – Halle) sang trường Trung cấp Mỹ nghệ Hà Nội trao đổi học thuật và đã được dịch thành “Mỹ thuật công nghiệp” (MTCN). Từ đó MTCN trở thành thuật ngữ của ngành và trở nên thông dụng, quen thuộc.

 

Bài viết khác

Nhu cầu lao động ngành Thiết kế Đồ họa 2021

Năm 2021, trước sự bùng nổ của công nghệ số cùng thị hiếu thẩm mỹ mới của công chúng với nhu cầu được thưởng thức các ấn phẩm đẹp thông qua đa dạng các hình thức như poster, video, tranh 3D,… đã tạo cơ hội cho ngành Thiết kế Đồ họa phát triển. Hiện tại, ngành học này đang được rất nhiều các bạn trẻ quan tâm và lựa chọn trong những năm gần đây. 

Những kỹ thuật học vẽ tranh phong cảnh đơn giản cần biết

Tranh phong cảnh có sức hấp dẫn đối với nhiều người. Bởi nét đẹp thiên nhiên được khắc họa rõ nét qua bàn tay tài hoa của người vẽ. Vẽ tranh nói chung hay tranh phong cảnh nói riêng đều có những quy tắc nhất định. Để có được một bức vẽ đẹp bạn cần hiểu rõ các quy tắc. Biết quan sát cũng như sự tinh tế. Học vẽ tranh phong cảnh không khó như bạn nghĩ. Chỉ cần chăm chỉ, kiên trì rèn luyện. Thì bạn sẽ ngày càng tiến bộ trong lĩnh vực này. 

8 điều cần biết khi theo đuổi ngành Thiết kế thời trang

Từ lâu, ngành thiết kế thời trang đã mang tính cạnh tranh rất cao. Chỉ với sở thích thiết kế quần áo có thật sự là đủ để bạn trở thành một nhà thiết kế thời trang chuyên nghiệp? Nếu bạn thật sự ấp ủ giấc mơ trở thành nhà thiết kế thời trang chuyên nghiệp, hoặc đang theo học thì đây là những điều cốt yếu bạn nên biết.

Phát động tham gia cuộc thi “Giải thưởng Thiết kế Quốc tế Busan 2021”

ĐƠN VỊ TỔ CHỨC: Thành phố trực thuộc trung ương Busan, Bộ giáo dục thành phố Busan, Trung tâm toàn cầu Busan, Viện chấn hung thiết kế Busan. 

Cuộc thi thiết kế KAGU “Kuma Kengo & Higashikawa” lần thứ 1

Thành phố Higashikawa là một trong những địa phương sản xuất nội thất chủ chốt cho thương hiệu nội thất Asahikawa của tỉnh Hokkaido. Vì vậy, chúng tôi muốn tìm kiếm các mẫu thiết kế KAGU có thể thúc đẩy những lối sống đủ đầy và mới mẻ cho thế hệ trẻ gánh vác tương lai.

Chương trình đào tạo

Thiết kế Nội thất

Thiết kế Nội thất

Trong tình hình kinh tế đang phát triển hiện nay, đây là một trong những ngành nghề khan hiếm nhân lực nhất trong thị trường lao động.Khi học thiết kế nội thất bạn có thể tạo ra những điều không thể thành hiện thực trong cuộc sống.

Chi tiết
Học làm phim kỹ thuật số.

Học làm phim kỹ thuật số.

Ngày nay, phim ảnh đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu đối với con người. Đặc biệt những người trẻ đầy nhiệt huyết và tự tin nghĩ rằng họ có thể tạo ra được những thước phim đẹp mắt hơn những hình ảnh họ đang thấy nếu được đào tạo bài bản. Điều đó thúc đẩy nhu cầu học làm phim ngày càng cao.

Chi tiết

Việc làm

Tuy áp dụng hình thức và phương pháp đào tạo tương đối mới mẻ ở Việt Nam nhưng Trường Đào tạo Quốc tế UNIDESIGN đã có những bước trưởng thành và thành tựu đáng kể trong công tác dạy học cũng như tổ chức.

Chi tiết

UNIDESIGN có bộ phận quan hệ sinh viên, bộ phận này ngoài việc giữ liên lạc thường xuyên và liên tục với các sinh hiện tại và đã tốt nghiệp trên cả nước, còn là cầu nối giữa sinh viên với các doanh nghiệp.

Chi tiết

Họ nói gì về chúng tôi

Em yêu thích chuyên ngành Thiết kế từ khi còn nhỏ. Em rất thích vẽ, thời gian rảnh rỗi em hay ngồi vẽ và còn vẽ cho cả các bạn nữa. Lúc đầu, em dự định thi trường ĐH Mỹ Thuật Công Nghiệp nhưng em chưa có điều kiện được học vẽ nhiều, mới chỉ vẽ theo ý thích của mình thôi.

“Ấn tượng đầu tiên của em về trường là cái tên UNI, viết tắt của You and I – khá ý nghĩa và sáng tạo. Rồi em lại càng ấn tượng hơn sau chuyến du lịch Tam Đảo"

Hiện nay em đang băn khoăn lựa chọn giữa chuyên ngành Thiết kế đồ họa và chuyên ngành Làm phim tại Trường Đào tạo Thiết kế UniDesign. Lý do em chọn ngành Thiết kế khá đơn giản, vì bản tính của em khá quậy, cá tính

“Em thấy trường có chương trình đào tạo khá là toàn vẹn, chỉ tập trung đào tạo ngành nghề mà học viên theo học, không có những môn phụ. Ngoài ra, nhà trường không chỉ chăm lo về mặt học tập mà còn chăm lo cả mặt hoạt động ngoại khóa khá tốt"

“Lúc chưa biết đến trường em thường chỉ quan tâm đến ngành học của các trường đại học chính quy. Sau khi biết đến trường, em mới biết đến ngành thiết kế đồ hoạ. Và từ lúc ấy, em thấy nó rất hợp với mình và quyết tâm theo học"